Ik geef al meer dan dertig jaar lichaamswerk. Het begon met mijn eerste massages in Thailand, toen ik 25 was. Sindsdien heb ik veel technieken geleerd: traditionele massage, Lomi Lomi, fascia-release, ademwerk. En hoe langer ik dit werk doe, hoe meer ik merk dat het niet om de juiste greep gaat.
Techniek is belangrijk, natuurlijk. Maar wat werkelijk iets in beweging zet, gebeurt daaronder. Het gebeurt in het moment dat je handen landen. Als je niet meteen iets wilt oplossen. Als je durft te wachten tot het lichaam van de ander vertelt wat het nodig heeft.
In deze blog neem ik je mee in wat er eigenlijk gebeurt als we aanraken. En in hoe je kunt leren luisteren met je handen, of je nu therapeut bent of gewoon iemand die van een ander houdt.
Fascia: het web dat alles verbindt
Onder je huid loopt een fijnmazig netwerk van bindweefsel: de fascia. Het omhult je spieren, je organen, je botten en zelfs je zenuwen. Je kunt het vergelijken met het witte vlies dat je ziet als je een sinaasappel pelt, maar dan door je hele lichaam heen, als één doorlopend web.
Fascia is geen passief verpakkingsmateriaal. Het is rijk aan zenuwuiteinden en speelt een grote rol in hoe je je lichaam van binnenuit voelt. Als het soepel is, kunnen spieren vrij glijden en voelt bewegen licht. Als het verkleeft of verhardt, voelt het lichaam stijf, beperkt of pijnlijk. Vaak op een andere plek dan waar het probleem begon, omdat alles met elkaar verbonden is.
Wat mij steeds weer raakt: fascia reageert slecht op kracht. Het reageert op traagheid, op warmte en op aanhoudende, rustige druk. Wie hard duwt, krijgt weerstand. Wie wacht, voelt het weefsel na een tijdje vanzelf zachter worden en meegeven. Het lichaam opent zich niet omdat je het dwingt, maar omdat het daar ruimte voor krijgt.
Het lichaam onthoudt
We dragen ons hele leven met ons mee. Niet alleen in onze gedachten, maar ook in ons lijf. Een schouder die al jaren omhoog staat. Een buik die zich aanspant zodra er spanning in de lucht hangt. Een kaak die 's nachts klemt.
Dat zijn geen toevalligheden. Het zijn manieren waarop het lichaam zich ooit heeft beschermd. Vaak met een goede reden, alleen is die reden er inmiddels niet meer. Het patroon is gebleven.
In mijn werk zie ik regelmatig dat er tijdens een sessie iets loskomt wat dieper gaat dan spierspanning. Tranen, een diepe zucht, een herinnering, soms een lach. Het lichaam laat iets gaan wat het lang heeft vastgehouden. Dat gebeurt nooit omdat ik het afdwing. Het gebeurt omdat het lichaam zich veilig genoeg voelt om los te laten.
Veiligheid gaat via het zenuwstelsel
Ons zenuwstelsel scant voortdurend: ben ik hier veilig? Dat gebeurt grotendeels onbewust. Een haastige, onzekere of te stevige aanraking kan het lichaam in een beschermende stand zetten. De spieren spannen aan, de adem wordt hoog, het weefsel sluit zich.
Een rustige, aanwezige aanraking geeft het omgekeerde signaal. De adem zakt, het hart vertraagt, het lichaam komt in een staat van rust en herstel. Pas daar kan echt diep werk gebeuren.
Daarom vind ik trauma-sensitief werken zo belangrijk. Niet als losse techniek, maar als houding. Het betekent: je tempo afstemmen op de ander, grenzen bespreken en respecteren, en altijd ruimte laten voor een ‘nee’ of een ‘even niet’.
Lomi Lomi: aanraken als golven
Veel van mijn werk is geworteld in Lomi Lomi, de Hawaïaanse massage. Daarin werk je met lange, vloeiende bewegingen, vaak met je onderarmen, die als golven over het lichaam gaan. Het lichaam wordt niet in stukjes behandeld, maar als geheel aangeraakt.
Wat ik er zo mooi aan vind, is het ritme. Het is bijna als een dans tussen gever en ontvanger. Je kunt het niet goed doen als je in je hoofd zit. Je moet zelf gegrond zijn, in je eigen lichaam en je eigen adem. Dan gaan je handen vanzelf luisteren.
Hoe leer je luisteren met je handen?
Luisteren met je handen klinkt misschien vaag, maar het is heel concreet te oefenen. Een paar dingen die ik mijn studenten altijd meegeef:
- Land eerst, beweeg daarna. Leg je handen neer en doe even niets. Voel de temperatuur, de adem, de spanning onder je handen. Geef het lichaam van de ander de tijd om jou te ontmoeten.
- Volg de adem. Werk mee met de uitademing. Op de uitademing laat het lichaam makkelijker los, en je druk voelt dan zachter aan, ook als hij diep gaat.
- Vertraag. Bijna iedereen werkt te snel. Halveer je tempo en merk wat er gebeurt, bij de ander en bij jezelf.
- Laat het weefsel antwoorden. Geef druk en wacht. Voel je het weefsel smelten of juist terugduwen? Dat is informatie. Volg wat je voelt in plaats van wat je had bedacht.
- Blijf in je eigen lichaam. Let op je eigen adem, je voeten, je schouders. Een gespannen behandelaar geeft een gespannen aanraking.
- Durf stil te zijn. Een pauze, met je handen stil op het lichaam, kan meer doen dan tien minuten techniek.
Ruimte houden zonder te vullen
De moeilijkste vaardigheid in lichaamswerk is misschien wel niets doen. Aanwezig blijven als er tranen komen. Niet meteen troosten, uitleggen of wegpraten. Gewoon blijven, met je handen en je hart open.
Dat vraagt iets van jou als behandelaar. Je kunt een ander alleen zo diep ontvangen als je jezelf durft te ontmoeten. Wie zijn eigen schaduw kent, schrikt niet van die van een ander. Daarom zie ik persoonlijke ontwikkeling niet als iets naast het vak, maar als de kern ervan.
Tien procent techniek, negentig procent liefde
Afgelopen jaar gaf ik voor het eerst de jaaropleiding Mystic Fusion Bodywork. Na het eerste blok vatte een deelnemer het samen in één zin: tien procent techniek, negentig procent liefde. Inmiddels geeft zij zelf sessies.
Dat raakte me, omdat het precies is waar dit werk over gaat. Je kunt de mooiste technieken leren, maar het lichaam van de ander voelt vooral wie je bent op het moment dat je aanraakt.
Wil je hier verder in duiken?
In maart 2027 start de tweede editie van de jaaropleiding Mystic Fusion Bodywork, met een groep in Eindhoven en een groep in Bassevelde (België). Een jaar lang leer je in vier blokken van vier dagen werken met aanraking, fascia, adem, energie en opstellingen. Ervaring is mooi meegenomen, maar niet nodig.
- Bekijk het volledige programma en schrijf je in via wowricardo.com
- Vraag de uitgebreide brochure aan
- Twijfel je nog? Plan een kennismakingsgesprek met Ricardo
Warme groet, Ricardo
